با سوختن سی پی یو گوشی اطلاعات پاک می‌شود یا قابل بازیابی است؟

سی پی یو یا پردازنده قلب تپنده‌‌ی هر موبایل هوشمند شماست. هر برنامه‌ای که باز می‌کنید یا هر لمس بر روی صفحه موبایل، توسط cpu پردازش و سپس اجرا می‌شود. به همین دلیل، سوختن سی پی یو گوشی باعث از کار افتادگی کامل موبایل شما می‌شود. اما نگران نباشید، سوختن سی پی یو به معنی از بین رفتن اطلاعات شما نیست! با این‌حالما در این مقاله از SHR، توضیح خواهیم داد که وقتی سی‌پی‌یو گوشی آسیب می‌بیند دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد و چطور می‌شود اطلاعات را بازیابی کرد. همچنین برای شما خواهیم گفت که اگر نیاز به تعمیر CPU گوشی باشد، آیا خود شما می‌توانید با تعویض قطعات موبایل این مشکل را حل کنید یا باید به تعمیرکار مراجعه کنید.

سی پی یو چیست؟ اگر cpu گوشی بسوزد چه می‌شود؟

سی‌پی‌یو (CPU) یا واحد پردازش مرکزی، در واقع مغز گوشی شماست. تمام کارهایی که انجام می‌دهید، از لمس صفحه و باز کردن برنامه‌ها تا گرفتن عکس یا پخش موسیقی، توسط این قطعه پردازش می‌شود. CPU وظیفه دارد دستورات سیستم‌عامل و اپلیکیشن‌ها را بخواند، آن‌ها را تفسیر کند و سپس دستور اجرای مناسب را به سایر بخش‌های گوشی انتقال دهد. هرچه سرعت و تعداد هسته‌های CPU بیشتر باشد، عملکرد گوشی روان‌تر و سریع‌تر خواهد بود.

در گوشی‌های هوشمند، CPU بخشی از یک تراشه‌ی بزرگ‌تر به نام SoC (System on Chip) است؛ یعنی تراشه‌ای که علاوه‌بر پردازنده‌ی اصلی، واحد گرافیکی (GPU)، حافظه موقت (RAM) و مودم شبکه هم در آن قرار دارد. به همین دلیل، CPU دیگر یک قطعه‌ی جدا نیست و با سایر بخش‌های حیاتی گوشی در ارتباط مستقیم است. اما اگر CPU گوشی بسوزد چه می‌شود، آیا این باعث نابودی گوشی موبایل ماست؟ این سوال را در ادامه به طور کامل بررسی می‌کنیم.

4 علائم سوختن سی پی یو که باید زودتر تشخیص دهید!

اگر سی پی یو آسیب ببیند، گوشی در ظاهر ممکن است فقط چند علامت ساده نشان دهد، اما در واقع بخش زیادی از مدارهای منطقی دستگاه از کار افتاده‌اند.

۱. روشن نشدن گوشی

زمانی که CPU از کار بیفتد، گوشی هیچ نشانه‌ای از روشن شدن ندارد؛ حتی با فشردن دکمه پاور یا اتصال شارژر هم واکنشی دیده نمی‌شود.
در این حالت معمولاً ارتباط بین CPU و آی‌سی پاور گوشی قطع شده و موبایل شما نمی‌تواند سیکل بوت را آغاز کند. در برخی موارد ممکن است آی‌سی تغذیه (Power IC) هم در اثر نوسان یا اتصال کوتاه آسیب ببیند، چون CPU و آی‌سی پاور به‌طور مستقیم با هم در ارتباط هستند.

۲. شارژ نشدن گوشی

اگر موبایل شما به شارژ متصل می‌شود ولی هیچ واکنشی دیده نمی‌شود، مشکل می‌تواند از مسیر کنترل شارژ در CPU یا آی‌سی شارژ گوشی باشد.
CPU در فرآیند شارژ نقش مدیریتی دارد؛ یعنی تصمیم می‌گیرد جریان برق چگونه و با چه ولتاژی به باتری گوشی برسد. در بعضی مدل‌ها، خرابی تراشه‌هایی مانند MU106x01 یا آی‌سی شارژ SMB135x می‌تواند باعث شود جریان برق از ورودی تا باتری منتقل نشود. به‌همین دلیل، گاهی تصور می‌شود شارژر یا سوکت مشکل دارد، در حالی‌که علت اصلی خرابی مسیر ارتباطی بین CPU و مدار شارژ است.

۳. داغ شدن ناگهانی هنگام راه‌اندازی

وقتی قسمتی از CPU نیم‌سوز یا دچار اتصال داخلی شود، با اولین جریان برق ورودی، برای مثال هنگام روشن کردن دستگاه گرمای شدیدی تولید می‌شود. این گرما ناشی از افزایش مقاومت داخلی در ترانزیستورهای CPU است. در چنین شرایطی گوشی روشن می‌شود، اما خیلی زود خاموش می‌شود، یا حتی ممکن است پس از چند ثانیه از کار بیفتد. اگر این وضعیت چندبار تکرار شود، به آسیب مادربرد یا IC تغذیه‌ی مجاور CPU نیز منجر می‌شود.

۴. ورود به Boot Loop (روشن و خاموش شدن مداوم)

در بعضی مواقع، CPU به طور کامل نسوخته، اما بخش‌هایی از آن مثل حافظه کش یا کنترل‌گر حافظه آسیب دیده‌اند. در نتیجه گوشی می‌تواند فرآیند بوت را آغاز کند، ولی نمی‌تواند آن را کامل انجام دهد. در این وضعیت دستگاه مدام ریستارت می‌شود و وارد سیستم‌عامل نمی‌گردد؛ یعنی در یک چرخه‌ی بی‌پایان بوت (Boot Loop) گیر کرده است. این حالت یکی از نشانه‌های واضح خرابی جزئی در CPU یا مدار تغذیه آن است. در چنین شرایطی، عیب‌یابی تخصصی با ابزارهایی مانند مولتی‌متر، هیتر هوای گرم و منبع تغذیه آزمایشگاهی لازم است تا بخش معیوب مشخص شود.

دلایل سوختن سی پی یو

سی‌پی‌یو یکی از حساس‌ترین قطعات گوشی است و هرگونه آسیب فیزیکی، حرارتی یا الکتریکی می‌تواند عملکرد آن را مختل کند. در ادامه، به شما توضیح می‌دهیم که چرا سی پی یو خراب می‌شود؟

• نوسان شدید جریان برق (شارژ غیراستاندارد)

شارژر تقلبی، ولتاژ و جریان ناپایدار برق را وارد مدار تغذیه می‌کند و به سی پی یو آسیب جدی وارد می‌کند. ورود جریان ناپایدار می‌تواند به آی سی تغذیه گوشی و سپس به CPU آسیب برساند.

• افزایش دمای بیش از حد (Overheating)

استفاده طولانی‌مدت از بازی‌های گرافیکی سنگین، ضبط ویدیو با کیفیت بالا یا اجرای همزمان چند اپلیکیشن، می‌تواند CPU را به دمای بحرانی برساند.

• نفوذ مایعات یا رطوبت

سی‌پی‌یو و مدارهای اطراف آن نسبت به رطوبت بسیار حساس هستند. حتی مقدار کمی آب یا رطوبت می‌تواند باعث شود پایه‌های سی پی یو درست وصل نشود یا بین آن‌ها اتصال کوتاه (اتصالی) به وجود بیاید. برای مثال آب یا بخار می‌تواند اتصالات بین پایه‌های سی پی یو و آی سی شارژ را کوتاه کند.

• ضربه یا فشار شدید به بدنه گوشی

وقتی گوشی سقوط می‌کند یا ضربه‌ی مستقیم می‌خورد، ممکن است پایه‌های CPU ترک بردارد یا از برد جدا شود. این اتفاق باعث می‌شود CPU درست کار نکند و در نهایت خراب شود.

بازیابی اطلاعات سی‌پی‌یو سوخته گوشی موبایل

بازیابی اطلاعات بعد از سوختن سی پی یو دغدغه‌ی همه‌ی کاربران گوشی‌های هوشمند است. اما آیا اطلاعات بعد از سوختن سی پی یو از بین می‌رود؟ خرابی این قطعه فقط باعث از کار افتادن موبایل نمی‌شود؛ بلکه ممکن است به قطعات دیگر آن هم آسیب بزند. برای مثال، اگر سی پی یو بسوزد، احتمال دارد بر روی مادربرد، هارد یا باتری گوشی هم تاثیر بگذارد. اما درباره اطلاعات داخل گوشی نگران نباشید؛ چون فایل‌ها روی هارد گوشی ذخیره می‌شود و هیچ ربطی به سی پی یو ندارد.

اگر هارد سالم باشد، می‌توانید اطلاعات را بازیابی کنید. بنابراین، اگر احساس می‌کنید سی پی یو گوشی‌ شما سوخته است، بهترین کار این است که گوشی را به تعمیرکار متخصص و مطمئن بسپارید تا وضعیت هارد و سی پی یو را بررسی کند.
اگر هارد آسیب ندیده باشد، تعمیرکار می‌تواند اطلاعات شما را برگرداند. در نهایت، بهتر است همیشه به‌صورت منظم از اطلاعات خود پشتیبان (Backup) بگیرید تا اگر هر مشکلی مثل سوختن سی پی یو یا خرابی گوشی پیش آمد، اطلاعات مهم شما از بین نرود.

آیا CPU سوخته قابل تعمیر است؟

بعد از سوختن سی پی یو گوشی، شما می‌‎توانید آن را تعمیر کنید؛ اما به شدت دشوار است. اگر آسیب جزئی باشد، برای مثال پایه‌های سی‌پی‌یو خم شده باشد، احتمال تعمیر موفق وجود دارد. با این حال، هنگام تعمیر ممکن است لازم باشد آی‌سی‌های اطراف مانند آی سی شارژ یا آی سی تغذیه هم بررسی یا حتی تعویض شود، چون این قطعات نقش مهمی در تأمین و پایداری ولتاژ موبایل دارد. اما اگر سوختگی داخلی باشد، تنها راه عوض کردن قطعه است. چون سی پی یو به حدی ریز و حساس است که تعمیر اشتباه آن می‎تواند آسیب بیشتری ایجاد کند.

سخن پایانی

سی‌پی‌یو یکی از حیاتی‌ترین قطعات گوشی است و هرگونه آسیب به آن می‌تواند باعث از کار افتادن کامل آن شود. سوختن یا خرابی CPU بر اثر عواملی مانند نوسان برق، گرمای زیاد، نفوذ رطوبت یا ضربه ایجاد می‌شود که می‌تواند علاوه بر سی پی یو، به آی‌سی‌ها و باتری موبایل هم آسیب برساند. اگر گوشی شما ناگهان خاموش شد یا روشن نشد، بهتر است بدون باز کردن یا دستکاری دستگاه، آن را به یک تعمیرکار معتبر بسپارید تا از سلامت سی پی یو و هارد آن مطمئن شوید. خبر خوب این است که در بیشتر مواقع، سوختن سی پی یو باعث از بین رفتن اطلاعات نمی‌شود و در صورت سالم بودن هارد، داده‌های شما قابل بازیابی هستند. در صورت نیاز به تعویض قطعه‌ای خاص نگران نباشید با یک تماس سریع هم به عنوان تامین‌کننده قطعات موبایل و هم مشاور در کنار شما هستم. در فروشگاه SHR همه چیز را با ضمانت خرید کنید!

سوالات متداول

برخی از مهم‌ترین سوالات شما درباره سوختن سی پی یو گوشی را در ادامه پاسخ داده‌ایم:

1. اگر سی پی یو گوشی بسوزد چه می‌شود؟

وقتی CPU گوشی بسوزد، موبایل کاملاً از کار می‌افتد. در این حالت گوشی روشن نمی‌شود، شارژ نمی‌گیرد و حتی ممکن است قطعاتی مثل آی سی تغذیه گوشی یا آی سی شارژ گوشی نیز آسیب ببیند. در چنین شرایطی بهتر است، گوشی توسط تعمیرکار بررسی شود تا مشخص شود نیاز به تعویض سی پی یو یا آی‌سی‌های اطراف دارد یا نه.

2. از کجا بفهمیم سی پی یو گوشی سالم است؟

اگر گوشی به‌درستی روشن می‌شود، داغ نمی‌کند و وارد بوت‌لوپ(Boot Loop) نمی‌شود، معمولاً سی پی یو سالم است. اما اگر گوشی ناگهان خاموش شود یا شارژ نگیرد، احتمال خرابی در آی سی گوشی یا مسیر تغذیه هم وجود دارد. تشخیص دقیق فقط با ابزار تخصصی ممکن است.

3. آیا با تعویض سی پی یو اطلاعات گوشی پاک می‌شود؟

خیر. اطلاعات در هارد ذخیره می‌شود نه روی سی پی یو. حتی اگر سی پی یو تعویض شود، تا زمانی که هارد سالم باشد، اطلاعات شما قابل بازیابی است.

4. چرا سی پی یو خراب می‌شود؟

مهم‌ترین دلایل خرابی سی پی یو عبارتند از: نوسان برق ناشی از شارژر تقلبی، گرمای زیاد، نفوذ آب یا رطوبت و ضربه فیزیکی. این عوامل علاوه بر سی پی یو، ممکن است به آی سی تغذیه گوشی و سایر قطعات روی برد هم آسیب برسانند.

5. هزینه بازیابی اطلاعات از گوشی با برد سوخته چقدر است؟

در گام اول، باید گوشی به‌طور کامل عیب‌یابی تخصصی شود تا شدت آسیب به سی پی یو مشخص گردد. هزینه تعمیر بسته به نوع خرابی متفاوت است.اگر سی پی یو گوشی قابل تعمیر باشد، معمولاً هزینه پایینی دارد؛ اما در صورت نیاز به تعویض سی پی یو، قیمت قطعه نیز محاسبه می‌شود. توصیه می‌شود برای جلوگیری از مشکلات بعدی، از قطعات اورجینال استفاده کنید.

6. آیا تعویض CPU باعث بازیابی کامل اطلاعات می‌شود؟

خیر، با تعویض سی پی یو همه اطلاعات برنمی‌گردد. چون گاهی خرابی سی پی یو باعث می‌شود مادربرد یا هارد هم آسیب ببیند و همین موضوع مانع بازیابی کامل اطلاعات می‌شود.